https://meet.google.com/iqa-dabg-dcm
https://meet.google.com/osw-rjzp-bce
روان شناسی یکی از شاخه های علوم تجربی است که مانند زیست و فیریک،سرچشمه شاخه های گوناگونی است
هدف روانشناسی دستیابی به ساخت زیر بنای رفتار و ذهن است
پیچیدگی هستی چنان پیچیده هست که هر دانشمند میتواند از چند زاویه معدود به آن نگاه کند و همین موجب پیدایش نظریه ها و الگو های مختلف میشود
سر چشمه گوناگونی تعاریف در علم روانشناسی به دو عامل اصلی :گذر زمان و پیشرفت دانش و زاویه نگاه نویسنده نسبت داد.
برخی روانشناسی را مطالعه آزمایشی رفتار و فرآیند های ذهنی میدانند و برخی دیگر آنرا علم رفتار انسان و حیوان تعریف کرده اند و در تعریف ساده تر دیگری روانشناسی را علم مطالعه رفتار و تجارب انسانی دانسته اند.
در اوایل قرن بیستم اکثر روانشناسان آن را مطالعه زندگی روانی،ذهن و هوشیاری میدانستند بعدها دچار تغییر شد، رفتار گراها آنرا علم مطالعه رفتار آشکار و روان کاوانه آنرا مطالعه ذهن هوشیار و نا هوشیار دانستند
از اواخر قرن نوزدهم که هنوز روانشناسی به خوبی از فلسفه جدا نشده بود تو سط مک کاش علم روح تعرف شد در حالی که امروز پذیرفتنی نیست بلکه یک علم تجربی هست،بعدا آنرا علم مطالعه ذهن خواندن که متاثر از فضای روانشناختی آن زمان بود ،بعدا در دایره المعارف روانشناسی آن را علم تجربی فرایند های ذهنی هوشیار و ناهوشیار و رفتار موجود زنده دانست
درحال حاظر اکثر روانشناسان علم روانشناسی را علم مطالعه رفتار و فرآیند های ذهنی موجود زنده می دانند.
روانشناسی در دو حوزه بنیادین و کاربسته(کاربردی)فعالیت دارد
قلمرو بنیادین: رفتار موجودات زنده از نظر سرچشمه ها،روابط و شرایط آشکار شدنشان مطالعه میکند.
کار بسته(کاربردی): تلاش و پژوهش های در پی میگیرد که نتیجه آن ها مشکلات روز مره زندگی است.مانند روانشناسان بالینی
روانشناس را باید از روانپزشک متمایز دانست
روان پزشک کسی است که پس از اتمام دوره عمومی پزشکی ،یک دوره تخصصی در زمینه روانشناسی ،اختلالات روانی و روش های تشخیص و درمان طی ۳سال میکند اما روانشناس کسی است که در گستره پایه آیی از دانش کار میکند و برای کسب دکتری بین ۱۰تا۱۲سال در دانشگاه درس بخوانند.
رفتار با عمل برابر نیست و زیر مجموعه آن محسوب میشود ،راه رفتن رفتاری علمی است اما اندیشیدن رفتاری غیر قابل مشاهده است،نباید روانشناسی را به انسان و حیوان محدود کرد زیرا فیزیک یا زیست صرفا به انسان و حیوان محدود نمیشود
نمیشود روانشناسی را محدود به انسان دانست:اولا که شعور مختص انسان نیست بلکه سایر موجودات هم دارای سطحی از هوش و شعور هستند
دوما، بیش از یک قرن از تعریف روان شناسی به عنوان علم هوشیاری گذشته و امروزه آن را علم مطالعه رفتار با گستره زیاد میدانند ،منطور از موجود زنده فقط انسان و حیوان نیست حتی آغازیان هم شامل میشود و اگر تا کنون به آنها کمتر پرداخته شده حاکی از تعللی است که روانشناسان در این بخش داشته اند
روانشناسی به عنوان یک علم
ویژگی دیگر روانشناسی ،آزمایشی بودن آن است.
علوم آزمایشی را:دانش نظام دار با سازمان یافته مبتنی بر انباشته آیی از مشاهدات تجربی تعریف کرده اند
روانشناسان با اجرای آزمایش ،مشاهده دقیق و تکرار آن به جمع آوری داده ها پرداخته و به این ترتیب توانایی «تببین،پیش بینی و کنترل»رفتار پدیده های زنده را به دست می آورند.
در همه شاخه های علوم آزمایشی کار با مشاهده آغاز میشود.
دانشمندان یاد گرفته اند به پدیده های اطراف خود نگاه کنند و در مورد روابط آن از خود سوال بپرسند و یک پاسخ بخردانه اما گذرا بیابند که به آن فرضیه میگویند و بلافاصله آن را آزمایش کنند و نتایج آن را در کنار هم سازماندهی کنند که به یک نظریه دست بیابند و باز همین نظریه میتواند سرچشمه پرسش ها و فرضیه های بعدی شود ،روانشناسان نیز همین فرایند را به کار میگیرند ،پیچیدگی رفتار باعث میشود به دو نوع روش شناسی در روانشناسی برخورد کنیم
الف)روش آزمایشی
ب)روش بالینی
روش بالینی به مطالعه عمیق موارد فردی می پردازد
برای مطالعه به اندازه گیری نیاز داریم که عبارت است از:نسبت دادن اعداد به اشیا یا رویداد ها بر مبنای قواعد معین،به نظر میرسد اندازه گیری در روانشناسی سخت از دیگر علوم آزمایشی می باشد
رفتار های بسیاری در روانشناسی وجود دارد که به مشکل می توان آنها را به دقت اندازه گیری کرد .
روانشناسان با روش های مختلفی مانند پایایی و روایی اندازه های خود را مورد وارسی قرار میدهند تا اطمینان بیشتری نسبت به آن داشته باشند.
برای آنکه بیشترین داده ممکن را به دست آورند و هم دقت لازم را داشته باشند روش های پژوهشی را به دسته های جداگانه تقسیم کرده اند که هر یک ضریب اطمینان متفاوتی دارند و در موقعیت ها گوناگون کاربرد دارند
ادامه مطلب
https://s32.picofile.com/file/8480081384/%D8%A8%D8%A8%D8%A8.pptx.html
۳)دوره آموزش متوسطه : این دوره بعد از دوره راهنمایی تحصیلی آغاز می شود و مدت سه سال به طول می انجامد.
در این دوره دانش آموزان در جهت شغل یابی و اشتغال راهنمایی می شوند و برای قبول مسؤولیت زندگی بتدریج آماده می گردند. اطلاعات تحصیلی باید دانش آموزان دوره متوسطه را یاری دهد تا مقدمات انجام مشاغلی را که با تواناییهای آنان و نیازهای جامعه هماهنگ است بیاموزند تا اگر نتوانستند به دانشگاه راه یابند به اشتغال در شغل آموخته شده مشغول شوند و زندگی خود را اداره کنند.
اطلاعات شغلی
اطلاعات شغلی مجموعه آگاهیها و دانستنیهایی است که فرد را در انتخاب شغل مناسب یاری می دهد. ا
۲) دوره راهنمایی ، که دومین دوره آموزش رسمی دانش آموزان است ،پس از دوره آموزش ابتدایی آغاز می شود و سه سال به طول می انجامد و دوره نوجوانی را میگذرانند باید در زمینه های جسمی، روانی، اخلاقی، هنری و اجتماعی رشد بیشتری کنند و با گسترش توانها و امکانات برای ادامه تحصیل در دوره متوسطه آماده شوند. در این دوره استعداد و رغبتهای دانش آموزان باید با استفاده از کاربرد ابزار دقیق و استفاده از روشهای علمی شناخته شوند
هدفهای ارائه اطلاعات تحصیلی در دوره راهنمایی تحصیلی عبارتند از ؛ کمک به تصمیم گیری و انتخاب رشته تحصیلی ، کمک به یافتن هدفهای معقول برای ادامه تحصیل، شناخت رغبت ها و استعداد ها، کمک به انتخاب دروس مناسب، انطباق شیوه های تدریس معلم با تواناییهای دانش آموزان و امکانات مدرسه، کاهش افت تحصیلی، آگاه کردن دانش آموزان از مقررات و این نامه های آموزشی و انضباطی و..
ادامه مطلب
۲) دوره راهنمایی ، که دومین دوره آموزش رسمی دانش آموزان است ،پس از دوره آموزش ابتدایی آغاز می شود و سه سال به طول می انجامد و دوره نوجوانی را میگذرانند باید در زمینه های جسمی، روانی، اخلاقی، هنری و اجتماعی رشد بیشتری کنند و با گسترش توانها و امکانات برای ادامه تحصیل در دوره متوسطه آماده شوند. در این دوره استعداد و رغبتهای دانش آموزان باید با استفاده از کاربرد ابزار دقیق و استفاده از روشهای علمی شناخته شوند
هدفهای ارائه اطلاعات تحصیلی در دوره راهنمایی تحصیلی عبارتند از ؛ کمک به تصمیم گیری و انتخاب رشته تحصیلی ، کمک به یافتن هدفهای معقول برای ادامه تحصیل، شناخت رغبت ها و استعداد ها، کمک به انتخاب دروس مناسب، انطباق شیوه های تدریس معلم با تواناییهای دانش آموزان و امکانات مدرسه، کاهش افت تحصیلی، آگاه کردن دانش آموزان از مقررات و این نامه های آموزشی و انضباطی و..
راهنمایی تحصیلی موجب میشود که رسیدن به هدفهای آموزش و پرورش تسهیل گردد. به همین دلیل
آشنایی با اهداف اموزش و پرورش در دوره های متعددد ضروری است
هدف های اموزش و پرورش در سه دوره تحصیلی :
۱)دوره آموزش ابتدایی
اولین دوره آموزش رسمی است که از۶ـ۷ سالگی شروع میشود و شش سال به طول می انجامد
با توجه به نیازهای کودکان این گروه سنی هدفهای
عبارتند ؛ از ایجاد روحیه همکاری با دیگران و احترام به قانون، آموزش عملی رعایت بهداشت، پرورش جسم، ایجاد زمینه هایی برای رشد و شکوفایی استعدادها، ایجاد علاقه به مطالعه و آموختن، هماهنگ ساختن دست و فکر و ..
ارائه اطلاعات تحصیلی به طریق صحیح و مناسب، رسیدن به هدفهای مطرح شده را تسهیل می کند و دانش اموزان در رسیدن به رشد جسم، اخلاق پسندیده، عادات نیک نظم و ترتیب، افزایش
خودشناسی رشد اجتماعی و توسعه روابط حسنه با همسالان و استفاده صحیح از اوقات فراغت یار میدهد
طلاعات بپردازند و آنها را تجزیه و تحلیل کنند و در نهایت بر اساس اطلاعات کسب شده، تصمیم مناسبی بگیرند.
دانش آموز قبل از جمع آوری اطلاعات تحصیلی و شغلی باید با کمک راهنما به
اهمیت و نقش اینگونه اطلاعات در تصمیم گیری و انتخاب رشته تحصیلی و شغلی معتقد و متقاعد شود تا در او انگیزه ای برای ادامه کار به وجود آید. سپس باید بیاموزد که به طور دقیق در جستجوی چه نوع اطلاعاتی است و چگونه از کدام منابع و از چه کسانی
می تواند این اطلاعات را به دست آورد.
۲.نقش راهنماو مشاور :
مشاور در جمع آوری و ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی به دانش آموزان کمک میکند . مشاور مدرسه باید اطلاعات دقیقی درباره رشته های تحصیلی و مشاغل مختلف داشته باشد و شیوه های جمع آوری اطلاعات تحصیلی و شغلی را از منابع گوناگون بخوبی بداند و با قوانین استخدامی کشور آشنا باشد تا بموقع بتواند به طور مناسب دانش آموز را
راهنمایی کند. مشاور مدرسه با دعوت از صاحبان مشاغل گوناگون به مدرسه برای سخنرانی موجب افزایش آگاهی شغلی آنان می شود.
۳.نقش معلم:
هر چند وظیفه اصلی معلم تدریس و پرورش قوای ذهنی
دانش آموزان است، از او انتظار می رود که تا حد امکان شاگردان را در جمع آوری اطلاعات تحصیلی و شغلی نیز یاری دهد. اگر معلم با اصول و فنون راهنمایی و مشاوره آشنا باشد و از آنها در کلاس استفاده کند در ادای وظیفه اش موفقتر خواهد شد و اعتمادبه نفس دانش آموزان را تقویت خواهد کرد.
۴.نقش مدیر مدرسه:
مدیر مدرسه در اجرای صحیح برنامه راهنمایی تحصیلی و شغلی مدرسه نقش موثری دارد و با همکاری کارکنان مدرسه امکانات لازم را برای اجرای این برنامه فراهم می آورد.
۵.نقش روانشناس:
همکاری روانشناس با برنامه راهنمایی تحصیلی و شغلی
مدرسه موجب کارآیی بیشتر آن میشود. شناسایی خصوصیات روانی و شخصیتی
دانش آموزان، توصیه شیوه های کاربردی به معلمان برای رفع مشکلات شاگردان، آشنا ساختن معلمان با نشانه های اختلالات روانی دانش آموزان، دادن توصیه های تربیتی به کارکنان مدرسه و والدین دانش آموزان برای تسهیل یادگیری و افزایش سازگاری
شاگردان، ارجاع دانش آموزان مشکل دار به مؤسسات و مراکز ذی ربط
۶.نقش روان سنج :
روان سنج در به ثمر رساندن اهداف برنامه راهنمایی تحصیلی و شغلی نقش بسیار مهمی دارد؛ زیرا شناسایی خصوصیات دانش آموز در اجرای
راهنمایی تحصیلی و شغلی ضرورت دارد و روان سنج با توجه به تخصص و
آموخته هایش می تواند مشاور را در این زمینه یاری دهد در جامعه ما تا زمانی که در هر
مدرسه ای امکان به کارگیری یک روان سنج به طور مستقل وجود ندارد، پیشنهاد می شود
در هر منطقه آموزش و پرورش مرکز روان سنجی مرکب از تعدادی متخصص در رشته
روان سنجی تأسیس گردد و دانش آموزان آن منطقه برای سنجشها و تشخیصهای روانی و ذهنی به ان مراکز فرستاده می شوند
بدیهی است نتایج تشخصیهای این مراکز زمانی اعتبار کاربرد دارد که الف) افراد متخصص در رشته روان سنجی کار را انجام دهنده بود
ب) از ابزار و آزمونهای روانی معتبر و هماهنگ با فرهنگ جامعه ایرانی استفاده شود و
ج) از آزمونهایی که همگان براحتی میتوانند به آنها دست یابند در تشخیص و ارزیابی خصوصیات افراد برای قضاوت و تصمیم گیری استفاده نشود.
۷. مددکار اجتماعی:
مددکار اجتماعی باید با مؤسسات خیریه، نهادها، مراکز کاریابی و درمانی جامعه و چگونگی ارائه خدمات کمکی به وسیله آنها بخوبی آشنا باشد تا بتواند در مواقع ضروری از آن خدمات و امکانات برای حل مشکلات افراد نیاز مند استفاده کند.
۸.نقش انجمن اولیاء و مربیان:
خانواده و مدرسه دو مرکز مهم و اصلی در تربیت دانش آموز هستند. در صورتی که بین آن دو همکاری و هماهنگی موجود باشد.
طلاعاتی درباره تعریف شغل، خصوصیات جسمانی و تواناییهای ذهنی، مدارک تحصیلی و دوره آموزش و محل آن و هزینه های احتمالی
شرایط حاکم بر محیط کار و محل و مالی استخدام، وسایل کار،و مسؤولیتهای شغل، حقوق و مزایا را شرایط ارتقای شغل آینده نگری درباره شغل ...
مسلما ارائه اطلاعات شغلی باید با شناسایی تواناییها و محدودیتهای مراجع همراه باشد. زیرا دادن اطلاعات شغلی بدون شناخت فرد فایده چندانی ندارد و او را در انتخاب صحیح یاری نمی دهد.
اهداف عمومی اطلاعات شغلی چیست؟
برای آنکه فرد بتواند شغل مناسبی انتخاب کند باید علاوه بر داشتن اطلاعات دقیق و موثق درباره مشاغل گوناگون، باید تواناییها و محدودیتهای خود و امکانات جامعه را نیز در زمینه اشتغال بشناسد. در صورتی که فرد اطلاعات کافی در این موارد نداشته باشد. تصمیم گیری مناسب شغلی ممکن نخواهد بود.
اهداف کلی ارائه اطلاعات شغلی :
۱. آگاه کردن: ارائه اطلاعات شغلی به منظور آگاه ساختن فرد از ویژگیهای مشاغل و خصوصیات فردی و بازار مشاغل ارائه میشود چون لازمه انتخاب صحیح و مناسب داشتن اطلاعات جامع است هر چه میزان اطلاعات فرد بیشتر باشد، انتخاب شغل
معقولتر و مطلوبتر خواهد بود.
۲. ایجاد انگیزه: اطلاعات شغلی وسیله و عاملی است که در فرد برای انتخاب شغل انگیزه ایجاد میکند نوع شدت و میزان فعالیتهای انسان ریشه در انگیزه دارد. در صورتی که اطلاعات شغلی به طریق صحیح و مناسب ارائه شود، فرد به طرح ریزی شغلی و انتخاب شغل علاقه مند خواهد شد و در او انگیزه به ادامه کار به وجود خواهد امد.
۳.مکاشفه: ارائه اطلاعات شغلی، خودشناسی و آشنایی با دنیای مشاغل فرد را در کشف واقعیات و در نهایت در انتخاب صحیح و مناسب شغل یاری می دهد.
اطلاعات شغلی فرد را به تفکر درباره خویشتن و بررسی امکانات اشتغال وامی دارد و
بدان وسیله به کشف واقعیت می انجامد.
۴.تداوم اشتغال: ارائه اطلاعات شغلی با شروع اشتغال فرد پایان نمی پذیرد. بلکه پیگیری تلاشهای انجام شده در ضمن اشتغال ضرورت دارد و برای افزایش مهارتهای
شغلی و ادامه اشتغال موفقت آمیز باید ارائه اطلاعات شغلی همچنان ادامه یابد.
اهداف اطلاعات شغلی در دوره های تحصیلی
۱ دوره آموزش ابتدایی :
دانش آموزان مدارس ابتدایی کنجکاوند و به طرح
سؤالات گوناگون درباره مشاغل متعدد علاقه مند هستند. این کنجکاوی آنان را وا می دارد تا به مشاغل اطرافیان توجه کنند و درباره آنها پرسشهایی را مطرح سازند. در این مورد اطرافیان باید کودکان را تشویق کنند تا با استفاده از ابزار و وسایل و بهره گیری از
روشهای مناسب به شناخت نسبی مشاغل مختلف بپردازند و به ضرورت وجودی تمام مشاغل مشروع برای استمرار زندگی و بقای جامعه پی ببرند.
در این زمینه در دوره آموزش ابتدایی
دانشمندان نظریات متفاوتی ارائه داده اند. به نظر
هاپاک، کودکان با بهره گیری از اطلاعات به دست آمده باید بتوانند بر محیط مسلط شوند و بیشتر احساس امنیت کنند و بر ترس از ناشناخته ها غلبه یابند. کودکان همچنین با استفاده از اطلاعات شغلی باید حس کنجکاوی خود را در زمینه های شغلی ارضا کنند و دریابند که در آینده باید به شغلی بپردازند و بدان وسیله زندگی خود را اداره کنند و به ضرورت اشتغال برای بقای جامعه و ادامه حیات انسانها عملاً پی ببرند. ارائه اطلاعات شغلی به کودکان دوره آموزش ابتدایی در درجه اول باید نسبت به مشاغل نزدیکان و اطرافیان و کسانی که کودک تماس مستقیم با آنان دارد انجام گیرد. اطلاعات شغلی باید آن گروه از دانش آموزانی را که قصد دارند ترک تحصیل کنند یاری دهد تا در آینده بتوانند بر اساس توانها و رغبتهای خویش و نیاز جامعه شغلی را برگزینند و از آن طریق مخارج زندگی خود را تامین کنند. دادن اطلاعات شغلی به
دانش آموزان دوره آموزش ابتدایی موجب می گردد که آنان نگرش مثبتی نسبت به اشتغال در آینده پیدا کنند.
۲.دوره راهنمایی تحصیلی: سنین نوجوانی را می گذرانند باید در وهله نخست خصوصیات خویش را بخوبی بشناسند و در مرحله
بعد اطلاعات دقیق و گسترده ای درباره مشاغل مختلف جمع آوری کنند و به طرح ریزی شغلی که انتخاب رشته تحصیلی مقدمه آن است بپردازند. شناسایی تواناییها
و رغبتها و محدودیتهای دانش آموزان در این دوره در اولویت هدفها و فعالیتهای
راهنمایی تحصیلی و شغلی قرار دارد.
دانش آموزان دوره راهنمایی تحصیلی همچنین باید ارتباط بین رشته های
مختلف تحصیلی را با مشاغل گوناگون بشناسند و به اهمیت نقش اطلاعات شغلی در انتخاب درست و مناسب پی ببرند. همچنین باید فرصتی فراهم آید تا دانش آموزان بتوانند تواناییهای خود را از طریق اشتغال موقت یا کار کردن در آزمایشگاه و کارگاه به طور عملی بیازمایند. دانش آموزان برای آنکه بتوانند درست انتخاب کنند باید اطلاعات واقعی و صحیحی درباره محیط اجتماعی خود کسب کنند و از برنامه ها و امکانات آینده مملکت مطلع شوند.
۳.دوره متوسطه: دانش آموزان چون با انتخاب
اطلاعات بپردازند و آنها را تجزیه و تحلیل کنند و در نهایت بر اساس اطلاعات کسب شده، تصمیم مناسبی بگیرند.
دانش آموز قبل از جمع آوری اطلاعات تحصیلی و شغلی باید با کمک راهنما به
اهمیت و نقش اینگونه اطلاعات در تصمیم گیری و انتخاب رشته تحصیلی و شغلی معتقد و متقاعد شود تا در او انگیزه ای برای ادامه کار به وجود آید. سپس باید بیاموزد که به طور دقیق در جستجوی چه نوع اطلاعاتی است و چگونه از کدام منابع و از چه کسانی
می تواند این اطلاعات را به دست آورد.
۲.نقش راهنماو مشاور :
مشاور در جمع آوری و ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی به دانش آموزان کمک میکند . مشاور مدرسه باید اطلاعات دقیقی درباره رشته های تحصیلی و مشاغل مختلف داشته باشد و شیوه های جمع آوری اطلاعات تحصیلی و شغلی را از منابع گوناگون بخوبی بداند و با قوانین استخدامی کشور آشنا باشد تا بموقع بتواند به طور مناسب دانش آموز را
راهنمایی کند. مشاور مدرسه با دعوت از صاحبان مشاغل گوناگون به مدرسه برای سخنرانی موجب افزایش آگاهی شغلی آنان می شود.
۳.نقش معلم:
هر چند وظیفه اصلی معلم تدریس و پرورش قوای ذهنی
دانش آموزان است، از او انتظار می رود که تا حد امکان شاگردان را در جمع آوری اطلاعات تحصیلی و شغلی نیز یاری دهد. اگر معلم با اصول و فنون راهنمایی و مشاوره آشنا باشد و از آنها در کلاس استفاده کند در ادای وظیفه اش موفقتر خواهد شد و اعتمادبه نفس دانش آموزان را تقویت خواهد کرد.
۴.نقش مدیر مدرسه:
مدیر مدرسه در اجرای صحیح برنامه راهنمایی تحصیلی و شغلی مدرسه نقش موثری دارد و با همکاری کارکنان مدرسه امکانات لازم را برای اجرای این برنامه فراهم می آورد.
۵.نقش روانشناس:
همکاری روانشناس با برنامه راهنمایی تحصیلی و شغلی
مدرسه موجب کارآیی بیشتر آن میشود. شناسایی خصوصیات روانی و شخصیتی
دانش آموزان، توصیه شیوه های کاربردی به معلمان برای رفع مشکلات شاگردان، آشنا ساختن معلمان با نشانه های اختلالات روانی دانش آموزان، دادن توصیه های تربیتی به کارکنان مدرسه و والدین دانش آموزان برای تسهیل یادگیری و افزایش سازگاری
شاگردان، ارجاع دانش آموزان مشکل دار به مؤسسات و مراکز ذی ربط
۶.نقش روان سنج :
روان سنج در به ثمر رساندن اهداف برنامه راهنمایی تحصیلی و شغلی نقش بسیار مهمی دارد؛ زیرا شناسایی خصوصیات دانش آموز در اجرای
راهنمایی تحصیلی و شغلی ضرورت دارد و روان سنج با توجه به تخصص و
آموخته هایش می تواند مشاور را در این زمینه یاری دهد در جامعه ما تا زمانی که در هر
مدرسه ای امکان به کارگیری یک روان سنج به طور مستقل وجود ندارد، پیشنهاد می شود
در هر منطقه آموزش و پرورش مرکز روان سنجی مرکب از تعدادی متخصص در رشته
روان سنجی تأسیس گردد و دانش آموزان آن منطقه برای سنجشها و تشخیصهای روانی و ذهنی به ان مراکز فرستاده می شوند
بدیهی است نتایج تشخصیهای این مراکز زمانی اعتبار کاربرد دارد که الف) افراد متخصص در رشته روان سنجی کار را انجام دهنده بود
ب) از ابزار و آزمونهای روانی معتبر و هماهنگ با فرهنگ جامعه ایرانی استفاده شود و
ج) از آزمونهایی که همگان براحتی میتوانند به آنها دست یابند در تشخیص و ارزیابی خصوصیات افراد برای قضاوت و تصمیم گیری استفاده نشود.
۷. مددکار اجتماعی:
مددکار اجتماعی باید با مؤسسات خیریه، نهادها، مراکز کاریابی و درمانی جامعه و چگونگی ارائه خدمات کمکی به وسیله آنها بخوبی آشنا باشد تا بتواند در مواقع ضروری از آن خدمات و امکانات برای حل مشکلات افراد نیاز مند استفاده کند.
۸.نقش انجمن اولیاء و مربیان:
خانواده و مدرسه دو مرکز مهم و اصلی در تربیت دانش آموز هستند. در صورتی که بین آن دو همکاری و هماهنگی موجود باشد.
شغل و اشتغال فاصله چندانی ندارند مقدمات اشتغال آنان باید فراهم شود. در پایان این دوره دانش آموزان باید با توجه به آموخته هایشان بتوانند به بازار کار وارد شوند و مسؤولیت شغلی را بپذیرند و زندگی مستقلی را آغاز کنند. همچنین اطلاعات شغلی در این دوره باید آن دسته از جوانانی را که به ادامه تحصیلات دانشگاهی موفق نمی شوند آماده
اشتعال و جذب در بازار کار سازد. دانش آموزان در این دوره باید اطلاعات دقیقتری درباره خصوصیات خود و مشاغل کسب کنند و با امکانات و فرصتهای استخدامی جامعه بخوبی آشنا شوند. اطلاعات شغلی در دوره متوسطه باید دانش آموزان را به اشتغال و انتخاب شغل به طور جدی علاقمند سازد و آنان را به تفکر درباره مشاغل ترغیب کند تا مناسب ترین
شغل را برگزینند.
اصول ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی را توضیح دهید ؟
اصول، ماهیت عملکرد راهنما و جهت و نحوه فعالیتهای او را مشخص می سازد.
۱) توجه به وقت و حوصله مراجع:
طول جلسه ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی باید با توجه به سن و موقعیت مراجع تعیین گردد و از قبل به اطلاع او برسد. اطلاعات باید هنگامی در اختیار مراجع قرار گیرد که فرصت و حوصله کافی را برای شنیدن و بررسی آن داشته. باشد و هیچگاه نباید او به گوش دادن و حضور در جلسه مجبور شود.
۲) ایجاد رابطه حسنه: ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی زمانی مفید خواهد بود که جلسه، مکانی امن و فارغ از هر گونه ترس و تهدید باشد.
برقراری رابطه حسنه با مراجع مقدم بر ارائه اطلاعات است
برای انکه درک و تفاهم و تعامل بیشتر بین راهنما و مراجع به وجود آید پیشنهاد می شود که اطلاعات تحصیلی و شغلی به طور سریع ارائه نگردد و به مراجع فرصت داده شود با نظرتشان را بیان کند.
۳)اطمینان از آمادگی مراجع:
اطلاعات تحصیلی و شغلی زمانی نتیجه بخش است که مراجع آمادگی لازم را برای دریافت و پذیرش آن داشته باشد. در این مورد به سن و توانایی مراجع باید توجه شود و ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی به گونه ای باشد که مراجع بسادگی بتواند آن را دریابد. همچنین اطلاعات ارائه شده باید مورد نیاز مراجع باشد و در حل مشکلات او را یاری دهد.
۴)عینی بودن اطلاعات:
اطلاعات ذهنی نمی تواند در تصمیم گیری و حل مشکل
به مراجع کمک کند. برای ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی باید شیوه مناسبی انتخاب شود و علاوه بر روش بحث و و گفتگو درباره مشاغل مشاغل، از ابزاری نظیر خلاصه مشاغل
بروشورهای شغلی فرهنگ عناوین مشاغل و فیلمهای مختلف شغلی نیز استفاده شود.
۵)طمینان از درک اطلاعات:
راهنما باید اطمینان حاصل کند که مراجع اطلاعات
تحصیلی و شغلی ارائه شده را بخوبی درک کرده است. اطلاعات باید گام به گام ارائه شود و تا حصول اطمینان از درک آن توسط مراجع نباید به دادن اطلاعات بیشتر اقدام گردد. برای حصول اطمینان از درک مراجع نسبت به اطلاعات ارائه شده، مناسبترین روش آن است که از مراجع خواسته شود تا خلاصه ای از مطالبی را که راهنما بیان کرده
تکرار کند. در صورتی که مراجع نتواند مطالب مطرح شده را توضیح دهد، راهنما باید با
حوصله و بردباری بیشتر مجدداً مراجع را در دریافت و درک اطلاعات یاری دهد.
۷) جلب همکاری مراجع :
در ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی نقش اصلی و اساسی بر عهده مراجع است و او باید نحوه جمع آوری اطلاعات را یاد بگیرد. در عین حال، راهنما در موارد ضروری میتواند مشاغلی را به مراجع پیشنهاد کند و از او بخواهد در آن زمینه ها عقیده اش را ارائه دهد. مشاغلی را که راهنما پیشنهاد می کند باید با استعداد و رغبت مراجع هماهنگ باشد و هیچ گونه اصراری برای قبولاندن آنها به مراجع انجام نگیرد.
نقش افراد در جمع آوری و ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی :
راهنمایی تحصیلی و شغلی فعالیتی جمعی است و احراز موفقیت در آن به مشارکت و همکاری همه افراد و سازمانهای مختلف اجتماعی بستگی دارد.
۱. نقش دانش آموز:
دانش آموز در جمع آوری اطلاعات تحصیلی و شغلی مهمترین نقش را بر عهده دارد و تمام تلاشها به خاطر او انجام می گیرد. راهنما هیچگاه نباید
خودش به طور مستقیم و انحصاری به جمع آوری و ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی به دانش آموزان اقدام کند. بلکه باید آنان را تشویق کند تا به شیوه ای صحیح و از منابع معتبر
به جمع آوری
اطلاعاتی درباره تعریف شغل، خصوصیات جسمانی و تواناییهای ذهنی، مدارک تحصیلی و دوره آموزش و محل آن و هزینه های احتمالی
شرایط حاکم بر محیط کار و محل و مالی استخدام، وسایل کار،و مسؤولیتهای شغل، حقوق و مزایا را شرایط ارتقای شغل آینده نگری درباره شغل ...
مسلما ارائه اطلاعات شغلی باید با شناسایی تواناییها و محدودیتهای مراجع همراه باشد. زیرا دادن اطلاعات شغلی بدون شناخت فرد فایده چندانی ندارد و او را در انتخاب صحیح یاری نمی دهد.
اهداف عمومی اطلاعات شغلی چیست؟
برای آنکه فرد بتواند شغل مناسبی انتخاب کند باید علاوه بر داشتن اطلاعات دقیق و موثق درباره مشاغل گوناگون، باید تواناییها و محدودیتهای خود و امکانات جامعه را نیز در زمینه اشتغال بشناسد. در صورتی که فرد اطلاعات کافی در این موارد نداشته باشد. تصمیم گیری مناسب شغلی ممکن نخواهد بود.
اهداف کلی ارائه اطلاعات شغلی :
۱. آگاه کردن: ارائه اطلاعات شغلی به منظور آگاه ساختن فرد از ویژگیهای مشاغل و خصوصیات فردی و بازار مشاغل ارائه میشود چون لازمه انتخاب صحیح و مناسب داشتن اطلاعات جامع است هر چه میزان اطلاعات فرد بیشتر باشد، انتخاب شغل
معقولتر و مطلوبتر خواهد بود.
۲. ایجاد انگیزه: اطلاعات شغلی وسیله و عاملی است که در فرد برای انتخاب شغل انگیزه ایجاد میکند نوع شدت و میزان فعالیتهای انسان ریشه در انگیزه دارد. در صورتی که اطلاعات شغلی به طریق صحیح و مناسب ارائه شود، فرد به طرح ریزی شغلی و انتخاب شغل علاقه مند خواهد شد و در او انگیزه به ادامه کار به وجود خواهد امد.
۳.مکاشفه: ارائه اطلاعات شغلی، خودشناسی و آشنایی با دنیای مشاغل فرد را در کشف واقعیات و در نهایت در انتخاب صحیح و مناسب شغل یاری می دهد.
اطلاعات شغلی فرد را به تفکر درباره خویشتن و بررسی امکانات اشتغال وامی دارد و
بدان وسیله به کشف واقعیت می انجامد.
۴.تداوم اشتغال: ارائه اطلاعات شغلی با شروع اشتغال فرد پایان نمی پذیرد. بلکه پیگیری تلاشهای انجام شده در ضمن اشتغال ضرورت دارد و برای افزایش مهارتهای
شغلی و ادامه اشتغال موفقت آمیز باید ارائه اطلاعات شغلی همچنان ادامه یابد.
اهداف اطلاعات شغلی در دوره های تحصیلی
۱ دوره آموزش ابتدایی :
دانش آموزان مدارس ابتدایی کنجکاوند و به طرح
سؤالات گوناگون درباره مشاغل متعدد علاقه مند هستند. این کنجکاوی آنان را وا می دارد تا به مشاغل اطرافیان توجه کنند و درباره آنها پرسشهایی را مطرح سازند. در این مورد اطرافیان باید کودکان را تشویق کنند تا با استفاده از ابزار و وسایل و بهره گیری از
روشهای مناسب به شناخت نسبی مشاغل مختلف بپردازند و به ضرورت وجودی تمام مشاغل مشروع برای استمرار زندگی و بقای جامعه پی ببرند.
در این زمینه در دوره آموزش ابتدایی
دانشمندان نظریات متفاوتی ارائه داده اند. به نظر
هاپاک، کودکان با بهره گیری از اطلاعات به دست آمده باید بتوانند بر محیط مسلط شوند و بیشتر احساس امنیت کنند و بر ترس از ناشناخته ها غلبه یابند. کودکان همچنین با استفاده از اطلاعات شغلی باید حس کنجکاوی خود را در زمینه های شغلی ارضا کنند و دریابند که در آینده باید به شغلی بپردازند و بدان وسیله زندگی خود را اداره کنند و به ضرورت اشتغال برای بقای جامعه و ادامه حیات انسانها عملاً پی ببرند. ارائه اطلاعات شغلی به کودکان دوره آموزش ابتدایی در درجه اول باید نسبت به مشاغل نزدیکان و اطرافیان و کسانی که کودک تماس مستقیم با آنان دارد انجام گیرد. اطلاعات شغلی باید آن گروه از دانش آموزانی را که قصد دارند ترک تحصیل کنند یاری دهد تا در آینده بتوانند بر اساس توانها و رغبتهای خویش و نیاز جامعه شغلی را برگزینند و از آن طریق مخارج زندگی خود را تامین کنند. دادن اطلاعات شغلی به
دانش آموزان دوره آموزش ابتدایی موجب می گردد که آنان نگرش مثبتی نسبت به اشتغال در آینده پیدا کنند.
۲.دوره راهنمایی تحصیلی: سنین نوجوانی را می گذرانند باید در وهله نخست خصوصیات خویش را بخوبی بشناسند و در مرحله
بعد اطلاعات دقیق و گسترده ای درباره مشاغل مختلف جمع آوری کنند و به طرح ریزی شغلی که انتخاب رشته تحصیلی مقدمه آن است بپردازند. شناسایی تواناییها
و رغبتها و محدودیتهای دانش آموزان در این دوره در اولویت هدفها و فعالیتهای
راهنمایی تحصیلی و شغلی قرار دارد.
دانش آموزان دوره راهنمایی تحصیلی همچنین باید ارتباط بین رشته های
مختلف تحصیلی را با مشاغل گوناگون بشناسند و به اهمیت نقش اطلاعات شغلی در انتخاب درست و مناسب پی ببرند. همچنین باید فرصتی فراهم آید تا دانش آموزان بتوانند تواناییهای خود را از طریق اشتغال موقت یا کار کردن در آزمایشگاه و کارگاه به طور عملی بیازمایند. دانش آموزان برای آنکه بتوانند درست انتخاب کنند باید اطلاعات واقعی و صحیحی درباره محیط اجتماعی خود کسب کنند و از برنامه ها و امکانات آینده مملکت مطلع شوند.
۳.دوره متوسطه: دانش آموزان چون با انتخاب
راهنمای تحصیلی و شغلی زمانی در کارش موفق خواهد شد که به انواع اطلاعات تحصیلی و شغلی به طور صحیح و به میزان کافی دسترسی داشته باشد و بتواند از آنها به نحو درست و بموقع استفاده کند. اطلاعات تحصیلی با اطلاعات شغلی وجوه مشترک فراوانی دارد و در بسیاری موارد تفکیک ناپذیر است
انتخاب های تحصیلی که از طریق دستیابی به اطلاعات تحصیلی درست انجام می گیرند، گزینشهای پیش از شغلی هستند و همسویی آن دو باعث رشد فرد و خودکفایی مملکت می گردد.
اطلاعات تحصیلی و نقش آن
به مجموعه آگاهیها و دانستنیهایی که دانش آموزان را در انتخاب رشته تحصیلی و واحدهای درسی و حل مشکلات تحصیلی یاری دهد مانند
یادگیری عادات صحیح مطالعه، متناسب سازی شیوه های تدریس با توانایی شاگردان
آگاه کردن دانش آموزان از ارتباط بین رشته های تحصیلی ومشاغل اینده
کمک به دانش اموزان در خود شناسی و
ارزیابی توانایی ها و محدودیتهایشان در زمره اطلاعات تحصیلی محسوب میشوند.
با بهره گیری از راهنمایی تحصیلی رسیدن به هدفهای آموزش و پرورش ممکن و تسهیل میشود.
برای آنکه راهنما و مشاور تحصیلی بتوانند دانش آموزان را در شناسایی و انتخاب رشته تحصیلی مناسب یاری دهد علاوه بر آگاهی از اطلاعات تحصیلی باید در زمینه های وضع خانوادگی، سوابق تحصیلی استعدادها و رغبتها، وضع جسمی و فعالیت های خارج و داخل مدرسه دانش اموز خود اگاهی کافی داشته باشد.
اهداف اطلاعات تحصیلی
هدف از نظر لغت به معنی نشانه و غرض است و عاملی است که شخص به طور ارادی برای رسیدن به آن می کوشد.
هدف، فعالیت انسان را هدایت می کند و او را به انجام دادن اعمال خاصی وا می دارد.
هدف تعیین کننده رفتار است. به طوری که با شناختن هدفهای فرد، می توان نوع رفتارهایش را پیش بینی کرد
اطلاعات تحصیلی باید این اهداف را در پی داشته باشد:
(۱) اطلاعات ارائه شده دانش آموز را در زمینه انتخاب رشته های تحصیلی، واحدهای درسی، شیوه های مطالعه و..
که احتمال موفقیت و رضایت خاطر او را افزایش دهد و از وقوع مشکلات احتمالی در آینده بکاهد ،
همان علاج واقعه قبل از وقوع
(۲) اطلاعات داده شده باید دانش آموز را به تصمیم گیری مناسب قادر سازد و بینش و آگاهی او را به قدری افزایش دهد که در
آینده بتواند بدون اتکا و وابستگی به دیگران تصمیمهای مناسب و منطقی اتخاذ کند.
راهنمایی تحصیلی موجب میشود که رسیدن به هدفهای آموزش و پرورش تسهیل گردد. به همین دلیل
آشنایی با اهداف اموزش و پرورش در دوره های متعددد ضروری است
هدف های اموزش و پرورش در سه دوره تحصیلی :
۱)دوره آموزش ابتدایی
اولین دوره آموزش رسمی است که از۶ـ۷ سالگی شروع میشود و شش سال به طول می انجامد
با توجه به نیازهای کودکان این گروه سنی هدفهای
عبارتند ؛ از ایجاد روحیه همکاری با دیگران و احترام به قانون، آموزش عملی رعایت بهداشت، پرورش جسم، ایجاد زمینه هایی برای رشد و شکوفایی استعدادها، ایجاد علاقه به مطالعه و آموختن، هماهنگ ساختن دست و فکر و ..
ارائه اطلاعات تحصیلی به طریق صحیح و مناسب، رسیدن به هدفهای مطرح شده را تسهیل می کند و دانش اموزان در رسیدن به رشد جسم، اخلاق پسندیده، عادات نیک نظم و ترتیب، افزایش
خودشناسی رشد اجتماعی و توسعه روابط حسنه با همسالان و استفاده صحیح از اوقات فراغت یار میدهد
۲) دوره راهنمایی ، که دومین دوره آموزش رسمی دانش آموزان است ،پس از دوره آموزش ابتدایی آغاز می شود و سه سال به طول می انجامد و دوره نوجوانی را میگذرانند باید در زمینه های جسمی، روانی، اخلاقی، هنری و اجتماعی رشد بیشتری کنند و با گسترش توانها و امکانات برای ادامه تحصیل در دوره متوسطه آماده شوند. در این دوره استعداد و رغبتهای دانش آموزان باید با استفاده از کاربرد ابزار دقیق و استفاده از روشهای علمی شناخته شوند
هدفهای ارائه اطلاعات تحصیلی در دوره راهنمایی تحصیلی عبارتند از ؛ کمک به تصمیم گیری و انتخاب رشته تحصیلی ، کمک به یافتن هدفهای معقول برای ادامه تحصیل، شناخت رغبت ها و استعداد ها، کمک به انتخاب دروس مناسب، انطباق شیوه های تدریس معلم با تواناییهای دانش آموزان و امکانات مدرسه، کاهش افت تحصیلی، آگاه کردن دانش آموزان از مقررات و این نامه های آموزشی و انضباطی و..
۳)دوره آموزش متوسطه : این دوره بعد از دوره راهنمایی تحصیلی آغاز می شود و مدت سه سال به طول می انجامد.
در این دوره دانش آموزان در جهت شغل یابی و اشتغال راهنمایی می شوند و برای قبول مسؤولیت زندگی بتدریج آماده می گردند. اطلاعات تحصیلی باید دانش آموزان دوره متوسطه را یاری دهد تا مقدمات انجام مشاغلی را که با تواناییهای آنان و نیازهای جامعه هماهنگ است بیاموزند تا اگر نتوانستند به دانشگاه راه یابند به اشتغال در شغل آموخته شده مشغول شوند و زندگی خود را اداره کنند.
اطلاعات شغلی
اطلاعات شغلی مجموعه آگاهیها و دانستنیهایی است که فرد را در انتخاب شغل مناسب یاری می دهد. ا