طلاعات بپردازند و آنها را تجزیه و تحلیل کنند و در نهایت بر اساس اطلاعات کسب شده، تصمیم مناسبی بگیرند.
دانش آموز قبل از جمع آوری اطلاعات تحصیلی و شغلی باید با کمک راهنما به
اهمیت و نقش اینگونه اطلاعات در تصمیم گیری و انتخاب رشته تحصیلی و شغلی معتقد و متقاعد شود تا در او انگیزه ای برای ادامه کار به وجود آید. سپس باید بیاموزد که به طور دقیق در جستجوی چه نوع اطلاعاتی است و چگونه از کدام منابع و از چه کسانی
می تواند این اطلاعات را به دست آورد.

۲.نقش راهنماو مشاور :
مشاور در جمع آوری و ارائه اطلاعات تحصیلی و شغلی به دانش آموزان کمک میکند . مشاور مدرسه باید اطلاعات دقیقی درباره رشته های تحصیلی و مشاغل مختلف داشته باشد و شیوه های جمع آوری اطلاعات تحصیلی و شغلی را از منابع گوناگون بخوبی بداند و با قوانین استخدامی کشور آشنا باشد تا بموقع بتواند به طور مناسب دانش آموز را
راهنمایی کند. مشاور مدرسه با دعوت از صاحبان مشاغل گوناگون به مدرسه برای سخنرانی موجب افزایش آگاهی شغلی آنان می شود.
۳.نقش معلم:
هر چند وظیفه اصلی معلم تدریس و پرورش قوای ذهنی
دانش آموزان است، از او انتظار می رود که تا حد امکان شاگردان را در جمع آوری اطلاعات تحصیلی و شغلی نیز یاری دهد. اگر معلم با اصول و فنون راهنمایی و مشاوره آشنا باشد و از آنها در کلاس استفاده کند در ادای وظیفه اش موفقتر خواهد شد و اعتمادبه نفس دانش آموزان را تقویت خواهد کرد.

۴.نقش مدیر مدرسه:
مدیر مدرسه در اجرای صحیح برنامه راهنمایی تحصیلی و شغلی مدرسه نقش موثری دارد و با همکاری کارکنان مدرسه امکانات لازم را برای اجرای این برنامه فراهم می آورد.

۵.نقش روانشناس:
همکاری روانشناس با برنامه راهنمایی تحصیلی و شغلی
مدرسه موجب کارآیی بیشتر آن میشود. شناسایی خصوصیات روانی و شخصیتی
دانش آموزان، توصیه شیوه های کاربردی به معلمان برای رفع مشکلات شاگردان، آشنا ساختن معلمان با نشانه های اختلالات روانی دانش آموزان، دادن توصیه های تربیتی به کارکنان مدرسه و والدین دانش آموزان برای تسهیل یادگیری و افزایش سازگاری
شاگردان، ارجاع دانش آموزان مشکل دار به مؤسسات و مراکز ذی ربط

۶.نقش روان سنج :
روان سنج در به ثمر رساندن اهداف برنامه راهنمایی تحصیلی و شغلی نقش بسیار مهمی دارد؛ زیرا شناسایی خصوصیات دانش آموز در اجرای
راهنمایی تحصیلی و شغلی ضرورت دارد و روان سنج با توجه به تخصص و
آموخته هایش می تواند مشاور را در این زمینه یاری دهد در جامعه ما تا زمانی که در هر
مدرسه ای امکان به کارگیری یک روان سنج به طور مستقل وجود ندارد، پیشنهاد می شود
در هر منطقه آموزش و پرورش مرکز روان سنجی مرکب از تعدادی متخصص در رشته
روان سنجی تأسیس گردد و دانش آموزان آن منطقه برای سنجشها و تشخیصهای روانی و ذهنی به ان مراکز فرستاده می شوند
بدیهی است نتایج تشخصیهای این مراکز زمانی اعتبار کاربرد دارد که الف) افراد متخصص در رشته روان سنجی کار را انجام دهنده بود
ب) از ابزار و آزمونهای روانی معتبر و هماهنگ با فرهنگ جامعه ایرانی استفاده شود و
ج) از آزمونهایی که همگان براحتی میتوانند به آنها دست یابند در تشخیص و ارزیابی خصوصیات افراد برای قضاوت و تصمیم گیری استفاده نشود.
۷. مددکار اجتماعی:
مددکار اجتماعی باید با مؤسسات خیریه، نهادها، مراکز کاریابی و درمانی جامعه و چگونگی ارائه خدمات کمکی به وسیله آنها بخوبی آشنا باشد تا بتواند در مواقع ضروری از آن خدمات و امکانات برای حل مشکلات افراد نیاز مند استفاده کند.

۸.نقش انجمن اولیاء و مربیان:
خانواده و مدرسه دو مرکز مهم و اصلی در تربیت دانش آموز هستند. در صورتی که بین آن دو همکاری و هماهنگی موجود باشد.